Overo Lethal White Syndrome

Elk jaar weer gaan velen paardenliefhebbers uitgebreid op onderzoek uit om bij hun merrie de meest perfecte hengst te vinden om uiteindelijk een kampioensveulen op te leveren. Als de merrie drachtig is begint het tergend langzame af tellen tot dat die 11 lange maanden eindelijk om zijn.
Niet alle merries zullen hun veulen echter uitdragen, soms gaat er iets mis en zal de zwangerschap worden afgebroken. Soms ook verloopt de geboorte niet vlekkeloos.
Voor de meeste fokkers echter blijkt na 11 maanden het wachten niet voor niets geweest te zijn en hun geduld wordt beloond met een droomveulen.

Des te wranger is het als blijkt dat na 11 maanden dracht en een goed verlopen geboorte het witte of vrijwel geheel witte veulen dat zo lief bij zijn moeder staat te drinken na enkele uren ernstig in de problemen zal raken waarbij de beste oplossing euthanasie zal zijn.

Het Overo Lethal White Syndroom, ook wel White Foal Syndroom genoemd, leidt tot een aandoening die Intestinal Aganglionosis genoemd wordt. Dit is een aandoening waarbij het veulen van beide ouders een recessief gen heeft geërfd wat zorgt voor een mutatie in een eiwit wat op sommige cellen voorkomt. Dit eiwit beïnvloed direct de ontwikkeling van kleur (pigment) en zenuwcellen. Dit betekent dat OLWS veulens vanwege het veranderde eiwit, wit van kleur zijn (het pigment ontbreekt) en dat de zenuwcellen die signalen sturen naar het darmstelsel ontbreken of niet volledig ontwikkeld zijn. Het uiteindelijke resultaat is een veulen met weinig tot geen vachtkleur dat geen melk kan verwerken, wat resulteert in ernstige koliek.
Er is geen behandeling mogelijk, deze veulens worden meestal vrijwel meteen geëuthanaseert.

De oorsprong

OLWS is voor het eerst klinisch beschreven in 1982. In het begin dacht men dat OLWS werd veroorzaakt door elke Overo x Overo kruising. In 1996 begonnen onderzoekers van de Universiteit van Minnesota met geldelijke steun van de American Paint Horse Association een onderzoek naar het gen dat de dodelijke conditie oplevert.
Binnen een jaar vonden deze onderzoekers en een team van UC Davis in Californië het gen dat verantwoordelijk was voor de mutatie en werd er een test ontwikkeld om het gen op te sporen.

Bij de American Paint Horse zijn drie kleurpatronen bekend, Overo, Tobiano en Tovero. Tovero is een paard met zowel Overo als Tobiano kenmerken. Binnen het Overo patroon zijn ook weer verschillende patronen te onderscheiden, te weten het Frame Overo, Splashed White en het Sabino patroon.

Uit het onderzoek is gebleken dat OLWS voornamelijk gelinkt is aan het Frame Overo-patroon. Dit is het vlekkenpatroon waarbij het paard grote witte vlekken aan zijn zijkant toont, 'geframed' of omlijst door een gekleurde vacht op de buik en de ruglijn.

Het kan voorkomen dat een paard genen draagt die de uitdrukking van een witte vacht tegen houden. Dit betekent dat ook paarden die geen Frame Overo patroon tonen toch OLWS kunnen dragen. Het gen is ook gevonden bij Tobiano's, Tovero's, effen gekleurde paarden, pinto's, etc.. Het Tobiano patroon wordt door een ander gen bepaald als het Frame Overo patroon, hierdoor kan het voorkomen dat een homozygote Tobiano ook OLWS drager is.

Het Frame Overo patroon is niet het enige vlekkenpatroon wat een (bijna) geheel wit veulen op kan leveren. Ook een maximale Sabino of Tovero kan zo goed als wit geboren worden. Dit betekent dat niet ieder wit geboren veulen automatisch een OLWS veulen is. Bij twijfel, raadpleeg de dierenarts.

De genetische rekensom

Voor elk levend wezen geldt dat de erfelijke eigenschappen als kleur haar, kleur ogen, vorm van de neus e.d. vast liggen in de genen. Genen vormen gezamenlijk een chromosoom. Van elk chromosoom dat in een cel voorkomt, bestaat een duplicaat. Elk paar chromosomen wordt gevormd bij de bevruchting door het chromosoom uit de eicel van de moeder en het chromosoom uit de zaadcel van de vader. Van beide ouders wordt dus een bepaalde vorm voor elk gen, oftewel allel, geërfd.

Een gen kan dominant of recessief zijn. Dominant wil zeggen dat er maar één van de twee genen de eigenschap hoeft te dragen om het tot uiting te brengen in het individu. Bij recessief dienen beide genen de eigenschap te dragen om het tot uiting te brengen.

Het OLWS-gen is recessief. Dit betekent dat twee OLWS-genen nodig zijn (van beide ouders één) om het OLWS tot uiting te brengen.
Een Frame Overo draagt één recessief gen voor OLWS, dit heet heterozygoot voor OLWS en het paard noemt men een drager van OLWS. Het andere gen is een niet-OLWS gen.
Dit geven we als volgt weer : Oo. Waarbij O staat voor het OLWS gen en een o voor een niet-OLWS gen.

Een OLWS veulen draagt twee recessieve genen voor OLWS, dit heet homozygoot voor OLWS. Deze combinatie is dodelijk en het veulen wordt een Lethal White genoemd. Homozygoot voor OLWS geven we aan als OO.

Een drager ondervindt geen hinder van OLWS, het is niet ziek en zal een even gezond leven hebben als elk ander paard. Een drager kan echter wel zijn OLWS gen doorgeven aan zijn nakomelingen. De kans hierop is ongeveer 50 %. Als de nakomeling alleen van deze ouder het OLWS gen ontvangt, dan is deze wederom een OLWS drager.
Als men een OLWS drager Oo met een niet drager oo kruist, dan ontstaat de volgende rekensom:

x	o	o
O	Oo	Oo
o	oo	oo

Dit wil zeggen dat bij een kruising van een OLWS drager Oo x een niet drager oo, er 50 % kans is dat het veulen een OLWS drager Oo is en 50 % kans op een niet drager oo.

Als men een OLWS drager Oo met een OLWS drager Oo kruist, dan ontstaat de volgende rekensom:

x	O	o
O	OO	Oo
o	Oo	oo

Dit wil zeggen dat bij een kruising van twee OLWS dragers, beiden Oo, er 50 % kans is dat het veulen een OLWS drager Oo is. 25 % kans op een niet drager oo en 25 % kans op een veulen dat het gen van beide ouders erft OO.

OLWS test

Betekent OLWS nou dat je niet met Frame Overo's moet fokken? Nee. Zoals eerder gezegd is een OLWS drager een paard als elk ander paard. Eén enkel recessief OLWS-gen heeft geen invloed op de cellen en de werking hiervan van een paard.
Wel is het verstandig om voorzichtig met OLWS-dragers om te gaan als het op fokken aankomt. Een drager maal niet drager zal in ongeveer de helft van de gevallen wederom een drager opleveren. Ook deze drager kan in combinatie met een andere drager een Lethal White veulen opleveren.

De test die ontwikkeld is om te kijken of een paard een OLWS drager is, kan tegenwoordig vrij makkelijk uitgevoerd worden. In Nederland kan men deze test laten uitvoeren bij het Dr. Van Haeringen laboratorium bv. te Wageningen, www.vhlgenetics.com .
In Amerika kan men onder andere terecht bij UC Davies in Californië, www.vgl.ucdavis.edu/horse/lethalwo.htm .
http://www.animalgenetics.us/Equine.asp

(de APHA accepteerd alleen kleur testresultaten van UC Davies in Californië)

Sommige hengstenhouders met OLWS dragende hengsten zullen van merriehouders eisen dat ze hun merrie laten testen voordat ze een dekking verkopen. Bij een positieve uitslag kunnen zij er voor kiezen geen dekking te verkopen, ondanks dat de merrie eigenaar het risico wel wil nemen.
We hebben tegenwoordig de keuze, laten we hier verstandig gebruik van maken.

Advertenties